Bekçilerin Kimlik Sorma Yetkisi Net Bilgi (GÜNCEL 2020)

Geçtiğimiz yıllarda toplam 6 ilde alımları süregelen Çarşı ve Mahalle Bekçilerinin, alımları 20 il olarak devam ediyordu. 2020 yılı ile bekçilik sistemi dahada yaygın hale geldi. Çarşı ve Mahalle Bekçileri yaya olarak yaptıkları devriyede suçu önlemek ve asayişi sağlayabilmek için vazife yapmaktadırlar. Bekçilerin yaygınlaşmasıyla beraber işlenen suçlarda ciddi bir oranda düşüş yaşanmıştır. Çarşı ve Mahalle Bekçileri Güvenlik Genel Müdürlüğü Polis Akademi Başkanlığı tarafınca üç ay süresince eğitim alırlar. Eğitimlerinde başarı göstermiş olanlar vazife için illere gönderilir. Gönderildikleri illerde derhal göreve başlamazlar, uygulamalı olarak gene gönderildikleri illerde eğitim alırlar. Bu eğitim süreleri ise 2 aydır. Göreve başladıklarında da belirli aralıklarla hizmet içi eğitimlerine devam ederler. 2020 yılı itibariyle Çarşı ve mahalle bekçisi olarak vazife gerçekleştiren bekçi sayısı 21.292′ dir. Bu sayının 2020 senesinde 30 bine çıkarılacağı duyurulmuştu. 8 bin Çarşı ve Mahalle bekçisi alımı yapılacaktır. Bekçilik için yapılacak olan müracaat Polis Akademisi Başkanlığına yapılmaktadır. Gene bekçi adayları sınav hakkında bilgilere Polis akademisi başkanlığından ulaşabilmektedir.

Bekçi kanununda son karar verildi. Güvenlik Genel Müdürlüğüne bağlı bakılırsa gerçekleştiren bekçilerin görevleri ve yetkileri ile ilgili düzenlemeler yapılmış oldu. Çarşı ve mahalle Bekçilerine verilen yetkilerini yazımızda detaylı bir halde ele alacağız.

Bekçilerin Kimlik Sorma Yetkisi

Kabul gören yeni kanun teklifine bakılırsa bekçiler, araçları ve kişileri durdurup kimlik sorabilecekler. Bekçiler tarafınca kimlik sorulması için mevcut bir sebep olmalıdır. Bekçiler kişileri durdurduğu sırada ilkin çarşı ve mahalle bekçisi bulunduğunu belirtip ve belgesini gösterdikten sonrasında kişiyi niçin durdurduğunu açıklamalı ve kimliğini istemelidir. Kimliği olmadığı durumda açıklama yapmaktan kaçması ve gerçek dışı ifadeler kullanılması, kimliği belirlenemeyen kişiler bekçiler tarafınca genel kolluk görevlilerine bu durumla ilgili derhal haber verecektir.

Mevzuyla ilgili Güvenlik Genel Müdürlüğünün, Çarşı ve Mahalle Bekçilerinin kimlik sorma yetkisi hakkında basın açıklaması;

Güvenlik Genel Müdürlüğünün basın açıklamasıyla Çarşı ve Mahalle Bekçilerinin kanun teklifi maddelerinden; durdurma ve kimlik sorma maddesi, bekçilerin kimlik sorma yetkisinin bulunduğunu net bir halde açıklıyor.

Durdurma ve kimlik sorma;
MADDE 7- (1) Çarşı ve mahalle bekçileri, vazife bölgesi ve emek verme saatleri ile sınırı olan olmak kaydıyla kişileri ve araçları;;
a) Bir kabahat yada kabahatin işlenmesini önlemek,
b) Kabahat işlendikten sonrasında kaçan faillerin yakalanmasını sağlamak, işlenen kabahat yada kabahatlerin faillerinin kimliklerini saptamak,
c) Hakkında soruşturma emri ya da zorla getirme karan verilmiş olan kişileri saptamak,
ç) Kişilerin yaşamı, vücut bütünlüğü yada malvarlığı bakımından ya da topluma yönelik mevcut yada ihtimaller içinde bir tehlikeyi önlemek,
amacıyla durdurabilir.
(2) Durdurma yetkisinin kullanılabilmesi için makul bir sebebin bulunması gerekir. Süreklilik arz edecek, fiili durum ve keyfilik oluşturacak şekilde durdurma işlemi yapılamaz.
(3) Çarşı ve mahalle bekçisi, görevini yerine getirirken kendisinin çarşı ve mahalle bekçisi bulunduğunu belirleyen belgeyi gösterdikten sonrasında, durdurduğu kişiye durdurma sebebini bildirir ve durdurma sebebine ilişkin sorular sorabilir, kimliğini yada bulundurulması lüzumlu diğeri belgelerin ibraz edilmesini isteyebilir. Bu kişilere kimliğini ispatlama hususunda lüzumlu kolaylık gösterilir. Belgesinin bulunmaması, açıklamada bulunmaktan kaçınması yada gerçeğe aykırı beyanda bulunması dolayısıyla ya da sair surette kimliği belirlenemeyen kişi tutularak durumdan derhal genel kolluk görevlileri haberdar edilir.
(4) Durdurma süresi, durdurma sebebine esas teşkil eden işlemin gerçekleştirilmesi için gereksinim duyulan makul süreden fazla olması olanaksız.
(5) Durdurma sebebinin ortadan kalkması halinde kişilerin ve araçların ayrılmalarına izin verilir.
(6) Çarşı ve mahalle bekçisi, durdurduğu kişi üstünde yada aracında tabanca yada çekince oluşturan diğeri bir eşyanın bulunmuş olduğu hususunda kafi şüphenin varlığı halinde, kendisine yada başkalarına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik el ile dıştan denetim dahil lüzumlu tedbirleri alabilir. Bu amaçla kişinin üstündeki elbisenin çıkarılması yada aracın, dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez.

2020 Yılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri İçin Sunulan Kanun Teklifi

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve İstihdam
Amaç ve kapsam
MADDE 1
– (1) Bu Kanunun amacı, çarşı ve mahalle bekçisi olarak istihdam edileceklerde aranan şartlara, çarşı ve mahalle bekçilerinin atama ve adaylık süreçlerine, vazife ve yetkileri ile emek verme şekillerine ilişkin esasları düzenlemektir.

İstihdam
MADDE 2- (1) Genel kolluk kuvvetlerine destek olmak suretiyle, güvenlik ve jandarma teşkilatlan bünyesinde silahlı bir kolluk olarak çarşı ve mahalle bekçileri istihdam edilir.
(2) Güvenlik ve jandarma teşkilatlarında istihdam edilen çarşı ve mahalle bekçilerinin amirleri meslek hiyerarşileri içinde tespit edilir.

İKİNCİ BÖLÜM
Adaylarda Aranacak Şartlar, Sınav, Atama ve Adaylık Süreci
Adaylarda aranacak şartlar ve sınav
MADDE 3- (1) Çarşı ve mahalle bekçisi olarak istihdam edileceklerde; 14/7/1965 tarihindeki ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlar ile İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenen eğitim, yaş, sağlık ve fiziki yeterlilik şeklinde hususi şartlar aranır.
(2) Çarşı ve mahalle bekçisi olarak istihdam edilmek için İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara bakılırsa yapılacak giriş sınavında başarı göstermiş olmak şarttır.

Atama ve adaylık süreci

MADDE 4- (1) Sınavlarda başarı göstermiş olan, görevini hayata geçirmeye engel olabilecek bir hastalık yada engeli bulunmadığı sağlık kurulu raporu ile tespit edilmiş bulunanlar güvenlik yada jandarma teşkilatlarına İçişleri Bakanının onayı ile aday işgören olarak atanırlar.
(2) Çarşı ve mahalle bekçilerinin adaylık süresi bir yıldan azca iki yıldan fazla olması olanaksız. Adaylık süresi içinde verilen temel ve hazırlayıcı eğitimlerde başarı göstermiş olanların asaleten atamaları yapılır.
(3) Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim devrelerinin her birinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayacak durumları, göreve devamsızlıktan tespit edilenlerin, aylıktan kesme yada aşama ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanların memuriyetle ilişikleri İçişleri Bakanının onayı ile kesilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Vazife ve Yetkiler

Halka yardım görevi
MADDE 5- (1) Çarşı ve mahalle bekçileri, görevli oldukları mülki sınırlar içinde halkın istirahat, sağlık ve selametini sağlamak bakımından;
a) Yolda hastalanan, kazaya uğrayan, düşüp kalan ve genel durumu itibarıyla desteğe muhtaç olanlara yardım etmek,
b) Desteğe gerekseme duyduğu değerlendirilen, sertlik mağduru yada şiddete ya da istismara uğrama riski taşıyan hanım ve evlatları, kimsesizleri, engellileri ve acizleri en yakın genel kolluk birimlerine teslim etmek,
c) Bir semt, yer, yol yada sokak sormak için başvuranlara lüzumlu bilgiyi vermek,
ç) Doğum, ölüm, hastalık, kaza, yangın yada afet şeklinde önemli ve acil haller sebebiyle, yapılacak yardım isteklerinden gücü dahilinde olanları ilk olarak yerine getirmek,
d) Büyük çekince arz eden yangın ve su baskım şeklinde afetlerde mahalle sakinlerini derhal uyarmak,
e) Toplum sağlığını ve güvenliğini tehdit eden bir hayvana rastlanıldığında verebileceği zararları engellemek için kişileri alandan uzaklaştırmak, ilgili genel kolluk ve belediyeyi durumdan haberdar etmek,
ile görevli ve yetkilidir.

Önleyici ve koruyucu vazife ve yetkiler
MADDE 6- (1) Çarşı ve mahalle bekçileri;
a) Vazife saatleri içinde görevlendirildikleri bölgede devriye hizmeti yürütmek,
b) Vazife bölgeleri içinde bulunan konut, işyeri ve araçlar şeklinde malların korunmasında sahipleri tarafınca noksan alınan tedbirleri tamamlattırmak,
c) Vazife saatleri içinde vakıf oldukları şüpheli durum yada kişileri bağlı bulundukları genel kolluk birimlerine bildirmek,
ç) Kamu düzenini bozacak mahiyetteki şov, yürüyüş ve karışıklıkların önlenmesi amacıyla genel kolluk kuvvetleri gelinceye kadar önleyici tedbirleri almak,
d) Vazife bölgeleri içinde uyuşturucu madde yapım edilmiş olduğu, satılmış olduğu yada kullanıldığından, kumar oynandığından ya da fuhuş yapıldığından şüphe edilen bölgeleri bağlı bulundukları genel kolluk birimlerine bildirmek,
e) Kişilerin can, mal ve ırzına yönelik atak ve tehditleri önlemek ve genel kolluk kuvvetleri gelinceye kadar lüzumlu tedbirleri almak,
f) Mahalle sakinlerini etkileyen elektrik, su, doğalgaz, kanalizasyon şeklinde arızalan, bağlı bulunmuş olduğu genel kolluk birimleri ile ilgili kurum ve kuruluşlara bildirmek ve görevli takımlar gelinceye kadar lüzumlu önleyici tedbirleri almak,
g) Halkın sükun ve istirahatini bozanları ve başkalarını rahatsız edenleri engellemek,
ğ) Sokak, geçit ve meydanları tıkayarak trafiğe engel olan taşıtları ve diğeri engellerin kaldırılmasını sağlamak ve gerektiğinde bağlı bulunmuş olduğu genel kolluk birimlerine bildirmek,
h) Yangın, zelzele, su baskını şeklinde afet ve tehlikelerde genel kolluğu bilgilendirmek ve görevli takımlar gelinceye kadar lüzumlu önleyici tedbirleri almak,
ile görevli ve yetkilidir.

Durdurma ve kimlik sorma
MADDE 7- (1) Çarşı ve mahalle bekçileri, vazife bölgesi ve emek verme saatleri ile sınırı olan olmak kaydıyla kişileri ve araçları;
a) Bir kabahat yada kabahatin işlenmesini önlemek,
b) Kabahat işlendikten sonrasında kaçan faillerin yakalanmasını sağlamak, işlenen kabahat yada kabahatlerin faillerinin kimliklerini saptamak,
c) Hakkında soruşturma emri ya da zorla getirme karan verilmiş olan kişileri saptamak,
ç) Kişilerin yaşamı, vücut bütünlüğü yada malvarlığı bakımından ya da topluma yönelik mevcut yada ihtimaller içinde bir tehlikeyi önlemek,
amacıyla durdurabilir.
(2) Durdurma yetkisinin kullanılabilmesi için makul bir sebebin bulunması gerekir. Süreklilik arz edecek, fiili durum ve keyfilik oluşturacak şekilde durdurma işlemi yapılamaz.
(3) Çarşı ve mahalle bekçisi, görevini yerine getirirken kendisinin çarşı ve mahalle bekçisi bulunduğunu belirleyen belgeyi gösterdikten sonrasında, durdurduğu kişiye durdurma sebebini bildirir ve durdurma sebebine ilişkin sorular sorabilir, kimliğini yada bulundurulması lüzumlu diğeri belgelerin ibraz edilmesini isteyebilir. Bu kişilere kimliğini ispatlama hususunda lüzumlu kolaylık gösterilir. Belgesinin bulunmaması, açıklamada bulunmaktan kaçınması yada gerçeğe aykırı beyanda bulunması dolayısıyla ya da sair surette kimliği belirlenemeyen kişi tutularak durumdan derhal genel kolluk görevlileri haberdar edilir.
(4) Durdurma süresi, durdurma sebebine esas teşkil eden işlemin gerçekleştirilmesi için gereksinim duyulan makul süreden fazla olması olanaksız.
(5) Durdurma sebebinin ortadan kalkması halinde kişilerin ve araçların ayrılmalarına izin verilir.
(6) Çarşı ve mahalle bekçisi, durdurduğu kişi üstünde yada aracında tabanca yada çekince oluşturan diğeri bir eşyanın bulunmuş olduğu hususunda kafi şüphenin varlığı halinde, kendisine yada başkalarına zarar verilmesini önlemek amacına yönelik el ile dıştan denetim dahil lüzumlu tedbirleri alabilir. Bu amaçla kişinin üstündeki elbisenin çıkarılması yada aracın, dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez.

Adli vazife ve yetkiler
MADDE 8- (1) Çarşı ve mahalle bekçileri, kabahat işlenirken yada işlendikten sonrasında, neredeyse izleri meydanda iken;
a) Şüphelileri yakalamak,
b) Yakaladıkları şüphelilerin kendilerine yada başkalarına zarar vermelerini engelleyici tedbirleri almak,
c) Kabahat delillerinin kaybolmaması yada bozulmaması için lüzumlu muhafaza tedbirlerini almak,
ç) Var ise olayın tanıklarının kimlik ve adres bilgilerini tespit ederek genel kolluk birimlerine bildirmek,
ile görevli ve yetkilidir.
(2) Haklarında tutuklama yada soruşturma karan çıkarılmış kimseleri gördükleri takdirde yakalamak ve bağlı bulunmuş olduğu genel kolluk kuvvetlerine teslim etmek ile görevli ve yetkilidir.

Zor ve tabanca kullanma yetkisi
MADDE 9- (1) Çarşı ve mahalle bekçileri 4/7/1934 tarihindeki ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 16 ncı maddesinde belirtilen zor ve tabanca kullanma yetkisini haizdir.

Genel kolluk kuvvetlerine yardım görevi
MADDE 10- (1) Çarşı ve mahalle bekçileri mevzuatla genel kolluk kuvvetlerine tevdi edilen görevlerde genel kolluk kuvvetlerine destek olurlar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler

Başka görevde çalıştırma yasağı
MADDE 11- (1) Çarşı ve mahalle bekçileri kolluk hizmet ve görevleri haricinde her ne suretle olursa olsun çalıştırılamazlar.

Emek harcama saatleri
MADDE 12- (1) Çarşı ve mahalle bekçilerinin haftalık emek verme süresi kırk saattir. Güvenlik ve asayişin gerektirdiği durumlarda haftada bigün istirahat verilmek kaydıyla bu süre artırılabilir.
(2) Günlük emek verme saatleri esas olarak güneşin batışı saatinden doğuşu saatine kadar olan süre dilimini kapsayacak şekilde düzenlenir.
(3) Çarşı ve mahalle bekçileri güvenlik yada kamu düzeni ile görevi etkileyen zorunluluk halleri haricinde birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen emek verme süresi ve saatleri haricinde çalıştırılamaz. Güvenlik yada kamu düzeni ile görevi etkileyen zorunluluk hallerine ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Disiplin, ödül ve performans değerlendirme
MADDE 13- (1) Çarşı ve mahalle bekçilerinin disiplin, ödüllendirme ve performans değerlendirme işlemlerinde istihdam edildikleri genel kolluk kuvvetine bakılırsa güvenlik ya da jandarma hizmetleri sınıfı mensuplarına uygulanan hükümler uygulanır.

Yönetmelik
MADDE 14- (1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmeliklerle belirlenir.

Değiştirilen hükümler
MADDE 15- (1) 14/7/1965 tarihindeki ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin “VIII – JANDARMA HİZMETLERİ SINIFI” başlıklı bendinde yer edinen “ve uzman jandarmaları” ibaresi uzman jandarma ile çarşı ve mahalle bekçilerini” şeklinde değiştirilmiştir.
(2) 10/3/1983 tarihindeki ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Vazife ve Yetkileri Kanununun 13 üncü maddesine birinci fıkrasından sonrasında gelmek suretiyle aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“Jandarma Hizmetleri Sınıfında yer edinen çarşı ve mahalle bekçileri hakkında, Güvenlik Hizmetleri Sınıfında yer edinen emsali çarşı ve mahalle bekçilerinin mali ve toplumsal haklan aynı usul ve esaslar çerçevesinde uygulanır. Bunlar hakkında birinci fıkranın ikinci cümlesi uygulanmaz.”

Yürürlükten kaldırılan Kanun ve atıflar
MADDE 16- (1) 14/7/1966 tarihindeki ve 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) Mevzuatta 772 sayılı Kanuna meydana getirilen atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır.

Geçiş hükümleri
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Kanunla çıkarılması öngörülen yönetmelikler bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde çıkarılır.
(2) Bu Kanuna bakılırsa düzenlenecek yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar, mevcut yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.

Yürürlük
MADDE 17- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme
MADDE 18- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]

ilginizi çekebilir

Maske Cezasına Nasıl İtiraz Edilir? Başvuru Makamı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir